انزجار مردم از بی‌نظمی‌ها؛ علت بروز انقلاب – خانه ریاضیات

حسن هادی . کارشناس روابط بین‌الملل در روزنامه شرق نوشت: رازی پنهان به‌عنوان یک کاتالیزور در درون هر انقلابی نهفته است که شاید هیچ‌گاه به‌عنوان یک عامل مؤثر در شکل‌گیری انقلاب‌ها به‌تنهایی محل بررسی قرار نگرفته باشد؛ ولی بی‌شک یکی از چرخ‌دنده‌های اصلی ماشین‌ساز است و آن «بیزاری از بی‌انضباطی حکومتی» است
در روزگار کنونی، تذکر به خودروهایی که روی خط عابرپیاده سرعت می‌گیرند، موجب درگیری و شماتت از سوی رانندگان می‌شود. بی‌نظمی رفاه اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار داده و برای انجام هر کار کوچکی بار سنگینی از فشار روحی و استرس را به افراد وارد می‌کند. مجموع این امواج و آلام که سرمنشأ آنها جز بی‌نظمی نیست، صبر و بردباری در مقابل مصائب، سختی‌ها و مشکلات اقتصادی را در جامعه کاهش می‌دهد و موجب ایجاد رفتارهای انفعالی ناخواسته شده که اتفاقات ماه‌های گذشته یکی از پیامدهای آن است. به امید زدوده‌شدن بی‌نظمی و ارتقای جایگاه کشورمان در جهان.

بی‌انضباطی خاصیتی مخرب دارد و در درازمدت جامعه را دچار آنارشی می‌کند؛ زیرا ماهیتا با فطرت منضبط بشر منافات داشته و آرامش را از فرد و در نهایت از جامعه می‌گیرد. به‌طور مثال، بی‌سروسامانی در منزل در صورت تداوم باعث به‌هم‌ریختگی خلق‌وخو و پرخاشگری در اعضای آن خانواده شده و بدون اینکه افرد اختیاری داشته باشند، انفعالات عصبی از خود بروز می‌دهند.

قطعا در ریشه‌یابی انقلاب‌ها، انزجار مردم از بی‌نظمی‌های حکومتی یکی از علل بروز انقلاب قلمداد می‌شود. چنانچه این نظریه را بپذیریم، باید انتظار داشته باشیم پس از هر انقلابی نظم و انضباط جایگزین بی‌نظمی‌ها و آنومی‌های آزاردهنده قبلی شده و موجبات آرامش را برای جامعه فراهم کند. حال سؤال اصلی اینجاست: آیا پس از انقلاب اسلامی ایران، نظم و انضباط مورد انتظار که باید محصول هر انقلابی باشد، حاصل شده است یا خیر؟ با نگاهی به سال‌های اول انقلاب که بنیان‌های اولیه نظام اسلامی بر آنها استوار و بنا شد و بر همان منوال ادامه یافت، به نظر می‌رسد نگاه مردان شماره یک انقلاب بالاتفاق ایجاد این نظم بوده است؛ اما ماحصل برخی اقدامات، نتیجه‌ای نه‌چندان مورد انتظار را به دنبال داشته است.
نظم و انضباط در رفتار و گفتار، شکل ویژه‌ای به خود گرفت و فرهنگ لغات و عبارات طعنه‌آمیز جایگزین کلمات قصار و اصیل ایرانی و اسلامی شد. برخوردهای بی‌محابا و تند نیروهای آموزش‌ندیده با مردم، به‌خصوص جوانان، رفته‌رفته باعث گسیختگی اجتماعی و در نهایت تلقی و برداشت نادرست از جریان انقلاب شد و با گروه‌بندی‌های خودساخته همدلی را دچار آسیب کرد.

حسن هادی . کارشناس روابط بین‌الملل در روزنامه شرق نوشت: رازی پنهان به‌عنوان یک کاتالیزور در درون هر انقلابی نهفته است که شاید هیچ‌گاه به‌عنوان یک عامل مؤثر در شکل‌گیری انقلاب‌ها به‌تنهایی محل بررسی قرار نگرفته باشد؛ ولی بی‌شک یکی از چرخ‌دنده‌های اصلی ماشین‌ساز است و آن «بیزاری از بی‌انضباطی حکومتی» است. بی‌نظمی و بی‌انضباطی معانی وسیعی را دربر می‌گیرد؛ از بی‌نظمی‌های اجتماعی و فرهنگی گرفته تا بی‌نظمی‌های مدیریتی و اداری که به شکل‌های فساد اداری، رشوه، ارتشا، اختلاس و… بروز می‌کند.
موج ایجادشده پس از جنگ، فرصت را به عده‌ای که این معیارهای انقلابی را به‌خوبی در کلاس انقلاب آموخته بودند و با ظاهری انقلابی خود را آراسته بودند، داد تا سوار بر این موج، اقدام به تلاشی اقتصادی و سیاستی کنند بی‌نظمی از زندگی شخصی به جامعه کشیده شد و در زندگی مدنی ایران نیز رخ نمود. در رانندگی، ساختمان‌سازی، فضای شهری و… به وفور می‌توان جلوه‌های بی‌انضباطی را مشاهده کرد. رخنه بی‌نظمی و آخته‌شدن آن به جایی رسید که رعایت نظم، خود یک ضدهنجار به‌شمار رفت.

کت‌وشلوار که یک جامه غربی بود، مظهر فرهنگ غربی تلقی نشد؛ ولی کراوات که کار نظم‌بخشی به پیراهن را داشت، به‌عنوان مظهر فرهنگ غرب از میان رفت. مردها نیز در بسیاری از ادارات دمپایی را جایگزین کفش و فرش را جایگزین میز کار کردند. تدلیس اندیشه‌های ناب اسلامی آفتی بود که اندیشمندان و بزرگانی مانند شهیدان استاد مطهری، شهید بهشتی و مرحوم طالقانی از آن بیم داشتند و مدام در حال تفسیر واقعی از اسلام و آگاه‌سازی جوانان بودند.

در تصویر‌سازی انقلاب، اشتباهات و کج‌سلیقگی‌هایی به وجود آمد و مردم نیز بر مبنای همان الگوهای نامتجانس و ناموزون، رفتار اجتماعی و فرهنگی خود را شکل دادند. تصاویری که از یک فرد انقلابی مسلمان در آن زمان ترسیم و نهادینه شد، فردی با محاسن نسبتا بلند و پیراهن بسیار معمولی و غالبا بدون اتو و تیره‌رنگ با انگشترهای متعدد و تسبیحی در دست بود و افراد غیر از این پوشش، ناخودآگاه خود را بیگانه حس می‌کردند. سادگی، بی‌پیرایگی و توجه‌نکردن به دنیا و مظاهر زودگذر دنیوی، به‌ شکلی تحریف‌شده و ناقص در میان جوانان انقلابی رواج پیدا کرد و انگیزه‌های پویای آنان را مورد هجوم قرار داد.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *